80.

80

Trzy lata wcześniej – Crilla Riannon

Przekroczyła próg parku z tą samą pewnością kroku, z jaką przekraczała progi archiwów i zapyziałych piwnic pełnych starych dokumentów. Jej buty—trochę zniszczone, zawsze trochę zniszczone—stapiały się z brukiem alejki jakby szukały punktów oparcia w rzeczywistości, która nigdy nie była do końca stabilna.

Wrzesień płatał figle tego roku. Słońce wisiało nisko, miodowe i leniwe, przebijając się przez rozłożyste korony drzew, które jeszcze nie zrzuciły liści—zielone, złociste, czerwone, wszystkie naraz, jakby natura nie mogła się zdecydować. Powietrze niosło zapach jaśminu, soczysty i przesycony, wypełniający płuca tak gęsto, że można go było niemal ugryźć.

Crilla odetchnęła głęboko, czując, jak ten zapach osiada gdzieś między żebrami. Nie pamiętała, kiedy ostatni raz oddychała tak świadomie. Zwykle jej oddech był narzędziem—miarowy, cichy, niezauważalny. Teraz, w tym parku, w tym dziwnie ciepłym wrześniu, stał się ciałem samym w sobie.

Poprawiła włosy—popielaty blond, ściśnięty w praktyczny, lekko niedbały węzeł na karku. Jej ręce, szczupłe i nieco opalone na przedramionach, wykonały ten gest automatycznie, bez zastanowienia. Crilla nie myślała o włosach. Nie myślała o niczym.

To było całe wydarzenie—ta pustka.

Trawniki rozciągały się przed nią jak wyprasowane szmaty, zielone i idealne, każda żyłka trawy stercząca w tym samym kierunku. Alejki wily się w leniwe spirale, zapraszające do wędrówki bez celu. Crilla wybrała jedną z nich—nie tę najbardziej uczęszczaną, ale też nie tę zupełnie opustoszałą. Złoty środek był jej naturalnym środowiskiem.

Przechodnie płynęli dookoła jak strumień o umiarkowanym prądzie. Pary trzymające się za ręce, ich palce splecione zbyt ciasno albo zbyt luźno, zawsze z jakimś nieprzeliczonym deficytem. Rodzice z dziećmi, te ostatnie biegnące dookoła jak rozszalałe atomy, krzyczące coś o ptakach albo lodach albo niczym konkretnym. Starsi ludzie na ławkach, niektórzy z psami, które patrzyły na świat z tym samym zmęczeniem co ich właściciele.

Crilla szła przez to wszystko jak przez projekcję. Jej ciało poruszało się—krok, krok, przeniesienie ciężaru, oddech, krok—ale nie była w tym obecna. To nie była medytacja, ta pustka. Nie była też depresją. Była po prostu... pauzą. Przestrzenią między jednym faktem a drugim, którą Crilla sobie wywalczyła bez żadnego szczególnego wysiłku.

Słońce przesunęło się nieco, a cienie drzew wydłużyły. Crilla zatrzymała się przy jednej z alejek, nie dlatego, że coś ją zatrzymało, ale dlatego, że pauza skończyła się sama z siebie. Rozejrzała się. Po prawej stronie, w oddali, widziała plac zabaw—metalowe konstrukcje w kształcie zwierząt, huśtawki, piasek. Dzieci biegały tam w chaotycznych trajektoriach, ich krzyki łączyły się w jeden ciągły, niemal biały szum.

Po lewej, bliżej, rosły dęby. Stare, z pniami tak grubymi, że trzy osoby nie objęłyby ich rękoma. Ich korony jeszcze trzymały liście, zielone i ciężkie, rzucające gęste cienie na trawę. Crilla pomyślała—nie myśl, poczuła, może, to też było zbyt określone—że te dęby były tu dłużej niż cokolwiek innego w tym parku. Dłużej niż plac zabaw, dłużej niż alejki, dłużej niż wszyscy ci przechodnie razem wzięci.

Skręciła w stronę dębów. Nie dlatego, że coś ją tam ciągnęło. Po prostu szła dalej, a dęby były tam, gdzie jej kroki zmierzały naturalnie.

Powietrze stało się chłodniejsze w cieniu drzew. Zapach jaśminu, wcześniej wszechobecny, teraz mieszał się z zapachem wilgoci, ziemi, czegoś słodkawo-zgniłego, co wydobywało się z głębokiej warstwy opadłych liści. Crilla nie zmarszczyła nosa. Były zapachy, jak były. Nie oceniała ich.

Przeszła obok pierwszego dębu, drugiego. Jej dłonie, szczupłe, z drobnymi śladami zadrapań na kostkach, wisiały swobodnie wzdłuż ciała. Czasami, gdy szła, dotykała palcami krawędzi kieszeni spodni—prawej, lewej, z powrotem prawej. Nie dlatego, że szukała czegoś. Po prostu jej ręce potrzebowały tego rytmu.

Między trzecim a czwartym dębem zauważyła coś, co nie pasowało do rytmu.

Była to dziewczynka. Stała w cieniu, częściowo ukryta za grubym pniem, jakby bawiła się w chowanego. Ale nie poruszała się. Nie wydawała z siebie dźwięków. Po prostu stała, skierowana w stronę Crilli, z długimi prostymi włosami opadającymi na ramiona jak wodospad mleka.

Crilla zatrzymała się. Nie nagle—jej ciało nie zareagowało szarpnięciem, zaskoczeniem. Po prostu przestała iść, stojąc w odległości może dziesięciu metrów od dziewczynki.

Dziewczynka była blada. Nie blada jak ktoś, kto zbyt długo przebywał w cieniu, nie blada jak osoba chora. Blada jak marmur, jak księżyc w pełni, jak coś, co nigdy nie posiadało koloru. Jej sukienka była biała, prosta, z rękawami do łokci, z dekoltem sięgającym obojczyków. Crilla dostrzegła, że materiał nie falował na wietrze, choć powietrze wokół nich poruszało liśćmi na ziemi.

Dziewczynka uśmiechnęła się. Nie był to uśmiech radości, nie był to uśmiech złośliwości. Był po prostu—uśmiechem. Jego kształt docierał do ust, ale nie do oczu. Te pozostały ciemne, duże, niezwykłej głębokości, patrzące prosto na Crillę z czymś, co mogło być ciekawością albo rozpoznaniem.

Crilla nie mrugnęła. Jej oddech pozostał miarowy. Jej dłonie, wcześniej wiszące swobodnie, teraz spoczywały nieruchomo wzdłuż szwów spodni. Nie cofnęła się. Nie zrobiła kroku naprzód.

Dziewczynka podniosła rękę. Jej palce były długie, zbyt długie jak na dziecięcą dłoń, zakończone paznokciami o naturalnym, perłowym połysku. Ręka poruszyła się powoli, niemal leniwie, w geście, który mógł być machnięciem, pożegnaniem, zaproszeniem.

Potem dziewczynka się cofnęła. Nie odwróciła się, nie zniknęła w sensie magicznym—po prostu wykonała kilka kroków w tył, w głąb cienia rzucanego przez ogromny pień dębu, i tam, za grubą, poszarpaną korą, przestała istnieć.

Crilla stała jeszcze przez czas, który trudno było zmierzyć. Nie był to długi czas—kilka uderzeń serca, może kilkanaście. Jej wzrok pozostał utkwiony w miejsce, gdzie dziewczynka stała, potem gdzie zniknęła.

Powietrze pachniało jaśminem. Słońce świeciło. Liście szeleściły.

Crilla odwróciła się i poszła dalej. Jej kroki były miarowe, pewne, takie same jak wcześniej. Jej dłonie wróciły do rytmu: prawa kieszeń, lewa kieszeń, prawa. Nie patrzyła za siebie.

Ale kiedy minęła kolejny dąb, jej krok zwolnił nieznacznie. Tylko na ułamek sekundy. Tak krótko, że nawet obserwator nie zauważyłby zmiany.

Potem szła dalej, przez park, przez jaśminowe powietrze, przez to dziwne wrześniowe słońce, które świeciło za ciepło jak na tę porę roku. Szła, a jej umysł—ten, który zwykle pracował bezustannie, analizując, porównując, układając fakty w sekwencje—szedł z nią w tej samej pustce, w której przebywała od momentu, gdy dziewczynka zniknęła za dębem.

To nie była pustka braku. To była pustka oczekiwania.

Crilla nie wiedziała jeszcze, na co czeka. Ale jej ciało—te drobne, zadrapane dłonie, te zmęczone buty, te oczy, które rejestrowały wszystko—wiedziało już coś, czego umysł jeszcze nie ogarnął.

Słońce przesunęło się wyżej, a cienie skróciły. Crilla skręciła w kolejną alejkę, tę, która prowadziła w stronę stawu. Nie dlatego, że chciała zobaczyć wodę. Po prostu szła dalej, a staw był tam, gdzie jej kroki prowadziły naturalnie.

Na ławce przy stawie siedziała kobieta z psem—dużym, czarnym, o sierści, która wydawała się pochłaniać światło. Crilla minęła ich bez spojrzenia. Kobieta coś do niej powiedziała—może dzień dobry, może coś o pogodzie—ale Crilla nie odpowiedziała. Nie z powodu nieuprzejmości. Po prostu słowa nie dotarły do miejsca, gdzie znajdowała się ona.

Woda w stawie była spokojna, odbijając niebo z taką precyzją, że granica między rzeczywistością a odbiciem zdawała się rozmywać. Crilla stanęła na brzegu, nie przekraczając niewidzialnej linii, którą wyznaczała krawędź trawy. Jej cień spadał na wodę, łącząc się z jej odbiciem w jedną ciemną plamę.

Zastanawiała się, nie po raz pierwszy, jak to jest—być jednocześnie tu i tam, w ciele i w odbiciu, w rzeczywistości i w jej lustrzanym odpowiedniku. Czy to było rozdzielenie czy pomnożenie? Czy odbicie wiedziało, że jest odbiciem, czy żyło w przekonaniu, że to ono jest oryginałem, a ta ciemna plama na powierzchni wody to tylko cień?

Te myśli nie były nowe. Crilla miała je od dzieciństwa, gdy patrzyła w lustro w łazience swojej babki i próbowała złapać odbicie w momencie mrugnięcia. Zawsze jej się wymykało. Zawsze było szybsze, sprytniejsze, gotowe zastąpić ją w rzeczywistości, zanim sama zdążyła zauważyć zamianę.

Teraz, nad stawem, te myśli wróciły z taką samą jasnością, z jaką pojawiały się zawsze. Ale było w nich coś nowego. Jakieś napięcie, jakby sama rzeczywistość stała się cieńsza, bardziej przejrzysta. Jakby granica między tym, co tu, a tym, co tam, rozmywała się nie tylko na powierzchni wody.

Crilla zamrugała. Raz. Dwa razy.

Woda pozostała nieruchoma. Jej odbicie nie mrugnęło w odpowiedzi.

Odwróciła się od stawu i poszła dalej. Jej kroki były miarowe, pewne, takie same jak wcześniej. Ale gdzieś w głębi, w miejscu, gdzie rezydują myśli, które nie przekraczają progu świadomości, coś się przesunęło. Jak kamień, który spada w wodę, a fale rozchodzą się długo po tym, jak sam kamień zniknął w głębinie.

Skręciła w kolejną alejkę, tę, która prowadziła z powrotem w stronę centrum parku. Słońce świeciło teraz prosto w oczy, złote i ostre, zmuszając ją do zmrużenia powiek. Nie zasłoniła ich dłonią. Przeszła przez to światło jak przez zasłonę, poczuwszy na skórze ciepło, które było zbyt intensywne jak na wrzesień.

Alejka kończyła się na małym placyku z trzema ławkami ustawionymi w półokrąg. Na jednej z nich siedział mężczyzna z książką, nie czytając jej, tylko trzymając otwartą na wysokości klatki piersiowej jak tarczę. Crilla minęła go z odległości dwóch metrów, nie notując jego obecności w sposób świadomy, choć jej ciało—te drobne, zadrapane dłonie, te zmęczone buty—zarejestrowało go jako dane wejściowe: mężczyzna, około pięćdziesiątki, samotny, nie stanowiący zagrożenia.

Za placykiem alejka rozgałęziała się. Crilla wybrała lewą ścieżkę, nie zastanawiając się nad wyborem. Jej stopy znały ten park lepiej niż ona sama—nie dlatego, że tu często przychodziła, ale dlatego, że wszystkie parki były do siebie podobne w sposób, który jej ciało zapamiętywało instynktownie.

Ścieżka prowadziła pod wiaduktem kolejowym, gdzie powietrze było chłodniejsze, wilgotniejsze, pachnące rdzą i starym murem. Crilla nie przyspieszyła kroku. Przeszła przez ten cień z tą samą miarowością, z jaką szła przez słońce. Po drugiej stronie ścieżka wznosiła się łagodnie, prowadząc na niewielkie wzniesienie z dwoma ławkami i widokiem na dolinę, gdzie kiedyś płynęła rzeka, teraz zastąpiona autostradą.

Crilla nie usiadła. Stanęła przy ławce, opierając dłonie na oparciu, i spojrzała na ten widok. Autostrada była szara, monotonna, pełna samochodów poruszających się w obu kierunkach z prędkością, która z tej odległości wyglądała na powolną, niemal żałobną. Crilla obserwowała je przez czas, który trudno było zmierzyć. Dziesięć samochodów. Dwadzieścia. Pięćdziesiąt.

Jeden z nich, ciemny sedan, zwolnił nieznacznie. Crilla zauważyła to, choć nie mogła dostrzec kierowcy przez odbicia szyb. Sedan przejechał dalej, wracając do prędkości strumienia.

Crilla oderwała wzrok od autostrady. Rozejrzała się po wzniesieniu—puste, poza nią. Drzewa, ławki, krzewy jaśminu, którego zapach był tutaj słabszy, ledwo wyczuwalny. Jej ręce nadal spoczywały na oparciu ławki, palce rozłożone w sposób, który sugerował gotowość do działania, choć nie było żadnego działania do podjęcia.

Zszedłem ze wzniesienia tą samą ścieżką, którą przyszła. Słońce przesunęło się jeszcze wyżej, a światło stało się bardziej bezpośrednie, mniej złote, bardziej białe. Crilla szła przez to światło bez zmrużenia oczu, jej źrenice zaadaptowane, jej krok niezmienny.

Ścieżka doprowadziła ją z powrotem do części parku, którą już znała—alejki, ławki, przechodnie. Teraz było ich mniej, przerwa obiadowa dobiegała końca, ludzie wracali do pracy, do szkół, do obowiązków. Crilla minęła kobietę z wózkiem, w którym spało dziecko, twarz dziecka zaczerwieniona, usta lekko otwarte. Minęła dwóch nastolatków na deskorolkach, ich ruchy niezgronne, pełne gniewu na własne ciała. Minęła staruszkę z torbą na zakupy, którą ciągnęła za sobą jak marzenie, które stało się zbyt ciężkie.

Żadna z tych osób nie zwróciła na nią uwagi. Crilla była niewidzialna w sposób, który nie wymagał żadnej sztuki—po prostu była jedną z wielu osób, które przechodzą obok, nie zostawiając śladu.

Alejka, którą wybrała tym razem, prowadziła w głąb starej części parku, tej, gdzie drzewa były starsze, gdzie ławki były z drewna, nie z plastiku, gdzie ścieżki były węższe i bardziej wydeptane. Tutaj zapach jaśminu wrócił, intensywniejszy niż wcześniej, jakby ten kawałek parku był jego źródłem.

Crilla zatrzymała się. Nie dlatego, że coś ją zatrzymało. Zatrzymała się, bo zatrzymanie się było następnym ruchem w sekwencji, której jeszcze nie rozumiała.

Przed nią, w odległości może piętnastu metrów, rosła grupa dębów. Nie takich jak te wcześniejsze—te były młodsze, ale gęściej rosnące, ich korony splatające się w jeden ciągły dach zieleni. Między dwoma z nich, w miejscu, gdzie światło docierało tylko w postaci cienkich strumieni, stała dziewczynka.

Ta sama. Biała sukienka. Długie, proste, jasne włosy. Okrągła, dziecięca twarz.

Tym razem nie była w ruchu. Stała nieruchomo, twarzą w stronę Crilli, z tym samym uśmiechem, który nie docierał do oczu. Ale teraz, w tym półmroku między dębami, jej oczy wydawały się większe, ciemniejsze, niemal czarne.

Crilla nie drgnęła. Jej oddech pozostał miarowy. Ale jej dłonie, te szczupłe dłonie z drobnymi śladami zadrapań, zacisnęły się na krawędziach kieszeni spodni. Nie drżały. Po prostu przyjęły nową pozycję.

Dziewczynka podniosła rękę. Ten sam gest co wcześniej—powolny, niemal leniwy ruch długich palców. Ale tym razem nie było to machnięcie ani pożegnanie. Palec wskazujący wskazał w dół, na ziemię między nimi, w miejsce, gdzie światło i cień tworzyli wzorzystą mozaikę.

Crilla nie spojrzała w dół. Jej oczy pozostały utkwione w dziewczynce. Nie dlatego, że bała się odwrócić wzrok—nie czuła strachu, nie w tym momencie. Po prostu była tam, w tym punkcie przestrzeni, w tej konfiguracji ciał i światła, i ruch wydawał się nieprzewidywalny, niebezpieczny w sposób, którego nie potrafiła jeszcze zdefiniować.

Dziewczynka opuściła rękę. Uśmiech na jej twarzy—ten, który nie docierał do oczu—pozostał niezmieniony. Ale coś się przesunęło w jej postawie. Nie drgnęła, nie zmieniła pozycji, ale Crilla poczuła to jako zmianę—jakby dziewczynka stała się mniej obecną, bardziej oddaloną, choć fizyczna odległość między nimi pozostała ta sama.

Potem dziewczynka się cofnęła. Nie odwracając się, nie odrywając wzroku od Crilli, wykonała jeden krok w tył, potem drugi, potem trzeci. Każdy krok był miękki, bezszelestny, jakby jej stopy nie dotykały ziemi. Cień między dębami połknął ją stopniowo—najpierw biała sukienka straciła swój blask, potem włosy zlały się z półmrokiem, potem twarz stała się jedynie jasną plamą, a na końcu i ta plama zniknęła.

Crilla stała sama między dębami.

Powietrze pachniało jaśminem. Słońce świeciło. Ptaki śpiewały w koronach drzew, ich głosy splatające się w jedną ciągłą, niemal mechaniczną symfonię.

Crilla spojrzała w dół, w miejsce, gdzie palec dziewczynki wskazał. Ziemia była pokryta suchymi liśćmi, igłami sosnowymi, drobnymi kamykami. Nic szczególnego. Nic, co wyróżniałoby się z otoczenia.

Zgięła się, jej ręce—szczupłe, zadrapane—przesunęły liście na bok, odsłaniając ciemniejszą glebę pod spodem. Nic. Więcej liści, więcej igieł, fragment korzenia, biały kamyk o nieregularnym kształcie.

Crilla wstała. Jej kolana zaskrzypiały cicho—nie była młoda, choć też nie stara, ale jej ciało nosiło ślad każdej godziny spędzonej w pozycjach nienaturalnych, każdej wędrówki, każdej nocy bez snu.

Otrzepała ręce o spodnie, odrzucając resztki ziemi i liści. Nie spojrzała ponownie w miejsce, gdzie stała dziewczynka. Nie oglądała się za siebie.

Szła dalej, przez park, przez jaśminowe powietrze, przez to dziwne wrześniowe słońce. Jej kroki były miarowe, jej oddech równy, jej dłonie wróciły do rytmu: prawa kieszeń, lewa kieszeń, prawa.

Ale gdzieś pod tą powierzchnią, w miejscu, gdzie myśli Crilli Riannon żyły własnym życiem, coś się zmieniło. Nie było to rozpoznanie—nie jeszcze. Nie było to zrozumienie. Było to coś wcześniejszego, coś prymitywniejszego: rejestracja faktu, że świat właśnie się przesunął, że granica przesunęła się o kilka centymetrów, że to, co było stabilne, teraz drżało nieznacznie, jak powierzchnia wody przed burzą.

Crilla nie znała jeszcze tego drżenia. Ale jej ciało je czuło. I szła dalej, przez park, przez jaśminowe powietrze, przez to dziwne wrześniowe słońce, które świeciło za ciepło jak na tę porę roku, za jasno jak na ten dzień, za mocno jak na to, co właśnie się stało między nią a dziewczynką w białej sukience.

Jej ręce przesunęły się wzdłuż szwów spodni. Prawa kieszeń. Lewa kieszeń. Prawa. Rytm, który był jej kotwicą w świecie, który właśnie zaczął się chwiać.

Crilla Riannon nie wiedziała jeszcze, że właśnie zobaczyła ducha. Nie wiedziała, że dziewczynka, która dwukrotnie się jej ukazała, nie żyje od siedemdziesięciu czterech lat. Nie wiedziała, że jej dziadek, Ethaniel Riannon, został zamordowany w tym samym tunelu, w tym samym czasie, w którym zginęła ta dziewczynka, choć ich śmierci nigdy nie połączono oficjalnie.

Nie wiedziała jeszcze niczego z tego.

Ale jej ciało wiedziało. I szła dalej, przez park, przez jaśminowe powietrze, przez to dziwne wrześniowe słońce, czekając na moment, w którym wiedza ta wypłynie na powierzchnię, w którym pustka wypełni się rozpoznaniem, w którym drżąca granica ustali się w nowym miejscu.

Jej krok zwolnił nieznacznie, tylko na ułamek sekundy, w miejscu, gdzie cień jednego dębu przechodził w cień drugiego. Taka sama zwłoka jak wcześniej. Taki sam niemal niewyczuwalny moment wahania.

Potem szła dalej, przez park, przez jaśminowe powietrze, przez to dziwne wrześniowe słońce, które świeciło za ciepło, za jasno, za mocno—i którego ciepło właśnie zaczęło przypominać coś innego, coś, co Crilla Riannon nie była jeszcze gotowa nazwać.