27.

27

Przeszłość – Persephone Goddess

Persephone wysiadła z autobusu na przystanku przy ulicy First Street, trzymając torbę szkolną w lewej ręce. Poprawiła białą bluzkę, która nieco się pomięła podczas jazdy, i przeszła przez chodnik, omijając zaparkowane samochody. Zabytkowa kamienica, w której mieszkał dziadek Everett, wznosiła się przed nią z charakterystyczną fasadą z czerwonej cegły, ozdobioną secesyjnymi detalami wokół okien.

Przeszła przez bramę prowadzącą na wewnętrzne podwórze, gdzie rosły stare lipy rzucające cień na brukowaną nawierzchnię. Zauważyła, że jedno z okien na parterze było uchylone, a z wewnątrz dochodził cichy szum radia. Podeszła do drzwi wejściowych i nacisnęła dzwonek do mieszkania dziadka, czekając z rękami splecionymi przed sobą.

Po kilkunastu sekundach usłyszała stąpanie i odgłos odsuwania zasuw. Drzwi otworzyły się z lekkim skrzypnięciem, ukazując twarz Everetta. Jego bujne, siwe włosy były nieco rozczochrane, a długi zarost pokrywał większość twarzy, w której tkwiły małe, ciemne oczy głęboko osadzone w gąszczu zmarszczek. Ubrany był w koszulę w zielono-niebieskie wzory i jeansy, które na wysokości kolan były lekko sprane.

— Uch, Persephone, uch — powiedział, jego basowy głos brzmiał głośno, prawko wrzeszcząco, jak zawsze gdy próbował kompensować własne problemy ze słuchem. — Uch, wchodź, wchodź.

Ustąpił w głąb mieszkania, pozwalając jej przejść. Persephone weszła do przedpokoju, gdzie na wieszaku wisiały kilka starych płaszczy i apaszka, którą pamiętała z dzieciństwa — należała do babci Eleanor. Zapach mieszkania był natychmiast rozpoznawalny: mieszanina starego drewna, tytoniu z fajki, którą dziadek rzadziej teraz palił, i czegoś słodkawego, co przypominało jej wizyty sprzed lat.

— Uch, zdejmij buty, jeśli chcesz, uch — powiedział Everett, prowadząc ją do salonu. — Uch, albo nie, uch, jak wolisz.

Salon był niewielki, ale przytulny. Stała tam stara sofa obita ciemną tkaniną, fotel z wysokim oparciem, przy którym zwykle siedział dziadek, i niski stolik przed kominkiem, który teraz pozostawał nieużywany — lato było zbyt ciepłe, by rozniecać ogień. Na ścianach wisiały fotografie: czarno-białe zdjęcia z młodości Everetta i Eleanor, ich ślub, zdjęcia Persephone jako dziecka, i kilka nowszych, na których Eleanor była już starszą kobietą z pustym spojrzeniem.

— Uch, siadaj, siadaj — powiedział Everett, wskazując na sofę. Sam usiadł w swoim fotelu, sięgając po coś z podłokietnika. — Uch, herbata, uch, malinowa, uch, jeszcze gorąca.

Wskazał na dzbanek i dwie filiżanki na stoliku. Persephone usiadła, prostując granatowe spodnie i gładząc białą bluzkę. Nalała herbatę do filiżanki — płyn miał głęboki, rubinowy kolor i unosił się nad nim ciepły par z nutą słodkiej maliny.

— Dziękuję — powiedziała, unosząc filiżankę do ust i dmuchając delikatnie na napar.

— Uch, jak szkoła, uch — zapytał Everett, poprawiając aparat słuchowy za uchem. Urządzenie było niewielkie, beżowe, ledwo widoczne w jego siwych włosach, ale Persephone wiedziała, że nigdy nie działał tak dobrze, jak powinien. — Uch, co nowego, uch?

— Wszystko po staremu — odpowiedziała, wzruszając lekko ramionami i podrapała się po pieprzyku na szyi. — Zajęcia, przygotowania do egzaminów. Nic nadzwyczajnego.

— Uch, dobrze, dobrze — powiedział Everett, pijąc łyk herbaty. Jego dłonie, pokryte starczymi plamami i wystającymi żyłami, drżały nieznacznie, gdy odkładał filiżankę. — Uch, a rodzice, uch, jak się mają?

— Tata pracuje dużo, mama też. Widuję ich rzadziej niż bym chciała — odpowiedziała, unikając wzroku dziadka i patrząc na jedno ze zdjęć na ścianie. Przedstawiało Eleanor młodą, uśmiechniętą, z długimi włosami splątanymi w warkocz. — Dziadku... — zaczęła, po czym zamilkła, zastanawiając się, jak sformułować pytanie.

— Uch, mów, mów — zachęcił ją Everett, nachylając się lekko do przodu. Jego głos pozostał głośny, ale w jego małych oczach pojawiło się coś, co przypominało zainteresowanie. — Uch, słucham, uch.

— Dragon — powiedziała w końcu, odwracając wzrok z powrotem do dziadka. — Mój pies. Zaczął się dziwnie zachowywać. Szczeka w nocy, wydaje się... niespokojny. Rodzice nie wiedzą, co z tym zrobić. Weterynarz też nic nie znalazł.

Everett zmarszczył gęste, siwe brwi, a jego dłoń powędrowała automatycznie do brody. Przez moment siedział w ciszy, drapiąc się po długim zaroscie, który sięgał niemal do kołnierza koszuli. Jego oczy, małe i ciemne, skupiły się gdzieś w oddali, jakby próbować przejrzeć warstwy czasu i doświadczenia w poszukiwaniu odpowiedzi.

— Uch — wydobyło się w końcu z jego gardła, to charakterystyczne wypełniacz, który towarzyszył niemal każdej myśli. — Uch, psy, uch, psy wiedzą. Uch, zawsze wiedziały.

— Co wiedzą? — zapytała Persephone, nachylając się lekko do przodu. Jej filiżanka stała niedotknięta na stoliku, para unosiła się nad naparem coraz rzadziej.

Everett wzruszył ramionami, gestem, który wydawał się jednocześnie wyznaniem bezradności i potwierdzeniem czegoś, czego nie potrafił ująć w słowa. Jego dłonie, pokryte plamami starczymi i żyłami wystającymi jak na mapę jakichś zapomnianych rzek, zacisnęły się na oparciach fotela.

— Uch, nie wiem, uch — przyznał w końcu, jego głos zabrzmiał jeszcze głośniej niż zwykle, jakby sam fakt nieznajomości wymagał podkreślenia. — Uch, ale psy, uch, one czują. Uch, coś, czego my nie widzimy.

Persephone odchyliła się na oparcie sofy, jej palce nieświadomie bawiły się brzegiem filiżanki. Spojrzała na zdjęcie babci Eleanor, na to, w którym była jeszcze młoda, z promiennym uśmiechem i oczami pełnymi życia. Teraz te same oczy patrzyły na świat z pustką, a usta formowały słowa, których znaczenie ginęło gdzieś w labiryncie zapomnianych wspomnień.

— Babcia mówiła do mbie ostatnio — zaczęła, jej głos był cichy, prawie monotematyczny, jak gdyby opisywała coś tak prozaicznego jak pogodę. — Powiedziała: „Bądź bezpieczna". Nic więcej. Potem patrzyła przez okno jakby mnie nie widziała.

Everett pokiwał głową, jego broda poruszyła się jak szczotka do butów pozostawiona w bezruchu. Dłonie znowu powędrowały do zarostu, jak gdyby dotyk własnej twarzy mógł przywrócić porządek w myślach rozproszonych przez lata i straty.

— Uch, Eleanor, uch — wydobyło się z niego, i w tym jednym słowie, w tym powtarzanym „uch" jak echo w pustym pokoju, kryło się coś, co przypominało rezygnację, ale też dziwną akceptację. — Uch, ona też wiedziała, uch. Uch, zanim jeszcze zapomniała.

— Co wiedziała? — zapytała Persephone, i tym razem jej głos zdradził coś więcej niż zwykłą ciekawość. Była w nim nuta czegoś, co przypominało desperację, potrzebę zrozumienia, która rosła w niej od tygodni, miesięcy, od tamtego pierwszego dnia, gdy Dragon zaczął szczekać w nocy bez wyraźnego powodu.

Everett wzruszył ramionami po raz kolejny, ten sam gest bezradności i potwierdzenia. Jego małe oczy spojrzały na nią, a potem przesunęły się gdzieś nad jej głową, jak gdyby widział coś, czego ona nie mogła dostrzec — cień, wspomnienie, ostrzeżenie zawieszone w powietrzu.

— Uch, nie wiem, uch — powiedział w końcu, i jego głos zabrzmiał cicho, nawet jak na niego, jak gdyby sam fakt wypowiedzenia tych słów wymagał wysiłku, który przytłaczał. — Uch, ale bądź bezpieczna, Persephone. Uch, tak jak powiedziała Eleanor.

Cisza, która zapadła między nimi, była ciężka, wypełniona niewypowiedzianymi pytaniami i odpowiedziami, które wydawały się wisieć w powietrzu jak pył w promieniach słońca wpadających przez okno. Persephone spojrzała na swoją filiżankę — herbata ostygła, utraciła parę, rubinowy kolor wydawał się teraz ciemniejszy, głębszy, jak krew, która długo stała w naczyniu.

— Postaram się — odpowiedziała w końcu, unosząc asymetryczne brwi, i jej głos brzmiał dziwnie obco, jak gdyby należał do kogoś innego, do kogoś, kto jeszcze nie wiedział, czym jest strach, czym jest ta ciemność, która czai się za rogiem zwykłego życia.

Everett pokiwał głową, zadowolony z tej odpowiedzi, lub po prostu akceptujący ją jako wystarczającą. Wziął łyk swojej herbaty, nie zważając na to, że musiała być już zimna, i odłożył filiżankę z lekkim stuknięciem o spodek.

— Uch, a ten pies, uch — powiedział, wracając do wcześniejszego tematu, jak gdyby rozmowa musiała podążać swoim zwykłym torem, jak rzeka, która nie zna innej drogi niż ta, którą wyżłobiła przez lata. — Uch, może coś go boli, uch? Uch, weterynarz to nie zawsze wie wszystko, uch.

Persephone wzruszyła lekko ramionami, gest, który wydał jej się nagle zbyt podobny do tego, który tak często wykonywał dziadek.

— Zrobili wszystkie badania — powiedziała. — Rentgen, krew, USG. Nic nie wykazują. A on wciąż szczeka, szczególnie w nocy. Jakby widział coś, czego my nie widzimy.

Everett zmarszczył brwi, jego twarz, już i tak pokryta siecią zmarszczek, przybrała wyraz głębokiego zastanowienia. Dłoń powędrowała znowu do brody, palce przesuwały się przez siwe włosy, jak gdyby dotyk mógł wyciągnąć odpowiedź z ukrytych zakamarków pamięci.

— Uch, psy, uch — powtórzył, jak mantra, jak zaklęcie, które miało przywołać rozwiązanie. — Uch, mój ojciec miał psa, uch, przed wojną, uch. Uch, też szczekał, uch, bez powodu, uch. Uch, potem okazało się, uch, że sąsiad kopał go kijem, uch, gdy nikogo nie było, uch.

Persephone pokiwała głową, rozważając tę historię. Dragon nie miał sąsiadów, którzy mogliby go skrzywdzić — mieszkała w domu jednorodzinnym z ogrodem, otoczonym żywopłotem. Pies nigdy nie wychodził sam na zewnątrz, zawsze był pod opieką.

— Dragon jest z nami cały czas — powiedziała. — Nigdy nie zostaje sam. A nawet gdy śpiimy, słyszymy go. Szczeka do ciemności. Do pustego pokoju.

Everett zamilkł, jego dłoń zamarła w połowie ruchu, palce wciąż wplecione w brodę. Spojrzał na nią, i w jego małych oczach pojawiło się coś, co przypominało zrozumienie — ale nie zrozumienie rozwiązania, lecz zrozumienie samej zagadki, jej głębi, jej nieuchwytności.

— Uch, tak jak Eleanor, uch — powiedział w końcu, jego głos brzmiał cicho, nawet jak na niego. — Uch, też patrzyła w pustkę, uch, widziała rzeczy, uch, których nie było, uch. Uch, albo które były, uch, tylko dla niej, uch.

Persephone odłożyła filiżankę na spodek, dźwięk porcelany o porcelanę wydał jej się nagle zbyt głośny, zbyt ostry w tej ciszy, która zapadła między nimi. Pomyślała o ostatniej wizycie w domu opieki Złota Jesień, o babci Eleanor, która siedziała przy oknie i patrzyła na coś, czego Persephone nie mogła dostrzec, mimo że stała tuż obok.

— Babcia powiedziała mi coś dziwnego — wyznała w końcu, jej głos był cichy, niemal szeptem, jak gdyby słowa same w sobie mogły przywołać coś, czego nie chciała przywoływać. — „Bądź bezpieczna". Tylko tyle. Potem już mnie nie widziała.

Everett pokiwał głową, powoli, rytmicznie, jak zegar, który odmierzał czas nie godzinami, lecz latami, dekadami, życiami.

— Uch, tak mówiła, uch — potwierdził. — Uch, zanim jeszcze, uch, zapomniała wszystkiego, uch, już wtedy mówiła, uch, że trzeba uważać, uch, że coś nadchodzi, uch.

— Co nadchodzi? — zapytała Persephone, i w jej głosie pojawiła się nuta czegoś, co przypominało desperację, potrzebę zrozumienia, która rosła w niej od tygodni. — Co miała na myśli?

Everett wzruszył ramionami, ten sam gest, który wykonywał tak często, że stał się częścią jego języka ciała, jego sposobu komunikowania się ze światem, który coraz bardziej oddalał się w ciszę.

— Uch, nie wiem, uch — przyznał. — Uch, nigdy nie mówiła, uch, dokładnie, uch. Uch, tylko to, uch, że trzeba uważać, uch, że nie wszystko jest takie, uch, jakie się wydaje, uch.

Persephone pokiwała głową, marszcząc nierówne, asymetryczne brwi, rozważając te słowa. Jej palce nieświadomie przesunęły się po krawędzi filiżanki, wyczuwając porcelanową gładkość, chłód materiału, który kontrastował z ciepłem dłoni.

— Dragon też to czuje — powiedziała w końcu, jej głos był cichy, niemal sam do siebie. — To, co babcia widziała. To, czego nie możemy zobaczyć.

Everett nie odpowiedział od razu. Siedział w swoim fotelu, dłoń wciąż wpleciona w brodę, oczy skupione na czymś, czego Persephone nie mogła dostrzec. Światło popołudniowe wpadało przez okno, rzucając długie cienie na podłogę, na stary dywan z wytartym wzorem, na fotografie na ścianie przedstawiające ludzi, którzy byli albo martwi, albo zapomniani, albo oboje.

— Uch, może, uch — powiedział w końcu Everett, jego głos brzmiał dziwnie, niemal przejmująco, jak gdyby te dwa słowa zawierały w sobie całą wiedzę o świecie, całą akceptację tego, że niektóre rzeczy pozostaną niewyjaśnione. — Uch, może tak, uch, może nie, uch. Uch, ale bądź bezpieczna, Persephone, uch. Uch, tak jak powiedziała Eleanor.

Persephone pokiwała głową, czując, jak te słowa — „bądź bezpieczna" — układają się w jej umyśle wzór, którego jeszcze nie potrafiła odczytać. Jej babcia, teraz zagubiona w demencji, wypowiedziała je z przejrzystością, która kontrastowała z chaosem jej umysłu. Jej dziadek powtarzał je teraz, jak mantrę, jak ostatnie słowa przekazu, który nie mógł być wypowiedziany wprost.

— Postaram się — odpowiedziała, i jej głos brzmiał pewniej, niż się czuła. — Zawsze się staram.

Everett pokiwał głową, zadowolony, lub po prostu akceptujący. Wziął kolejny łyk herbaty, tym razem nie zważając na to, że musiała być już zimna, i odłożył filiżankę z lekkim stuknięciem o spodek, który brzmiał jak dzwonek odmierzający czas — nie godziny, lecz coś większego, coś, czego jeszcze nie rozumieli.

— Uch, a ten pies, uch — powtórzył, jak gdyby rozmowa musiała podążać swoim zwykłym torem, jak rzeka, która nie zna innej drogi niż ta, którą wyżłobiła przez lata. — Uch, może warto, uch, porozmawiać z kimś, uch, kto zna się na psach, uch. Uch, nie weterynarz, uch, ktoś inny, uch.

— Z kim? — zapytała Persephone, i w jej głosie pojawiła się nuta zainteresowania, pierwsza od początku tej rozmowy.

Everett zmarszczył brwi, jego dłoń powędrowała znowu do brody, palce przesuwały się przez siwe włosy, jak gdyby dotyk mógł wyciągnąć odpowiedź z ukrytych zakamarków pamięci.

— Uch, był ktoś, uch — powiedział w końcu, jego głos brzmiał dziwnie, niemal przejmująco. — Uch, dawno temu, uch, gdy Eleanor jeszcze, uch, pamiętała wszystko, uch. Uch, ktoś, kto znał się na zwierzętach, uch, na tym, co one czują, uch. Uch, nie wiem, jak się nazywał, uch, ale Eleanor go znała, uch.

Persephone siedziała nieruchomo, jej palce zamarły w połowie gestu, jak gdyby te słowe — o kimś, kogo znała babcia, kto znał się na tym, co zwierzęta czują — otworzyły drzwi do pomieszczenia, którego istnienia nie podejrzewała.

— Babcia znała kogoś takiego? — zapytała, podrapawszy się po pieprzyku na szyi, i w jej głosie, zwykle tak kontrolowanym, pojawiła się nuta czegoś, co przypominało podekscytowanie, lub może niepokój.

Everett pokiwał głową, ten sam rytmiczny ruch, który odmierzał czas nie godzinami, lecz życiami.

— Uch, tak, uch — potwierdził. — Uch, dawno temu, uch, gdy jeszcze, uch, byliśmy młodzi, uch. Uch, Eleanor miała przyjaciółkę, uch, która zajmowała się zwierzętami, uch. Uch, nie weterynarz, uch, coś innego, uch. Uch, mówiła, że zwierzęta widzą, uch, to czego my nie widzimy, uch.

Persephone słuchała, jej umysł pracował z szybkością, która kontrastowała z powolnym tempem rozmowy. Przyjaciółka babci. Ktoś, kto zajmował się zwierzętami. Ktoś, kto wierzył, że zwierzęta widzą to, czego ludzie nie widzą. To brzmiało jak fragment historii, która mogła prowadzić donikąd, lub do czegoś, co zmieniłoby wszystko.

— Pamiętasz jej imię, dziadku? — zapytała, starając się, by jej głos brzmiał tylko lekko zainteresowany, a nie zdesperowany.

Everett zmarszczył brwi, jego dłoń powędrowała znowu do brody, ten sam gest, który towarzyszył każdej próbie przypomnienia sobie czegoś ukrytego głęboko w pamięci.

— Uch, nie jestem pewien, uch — powiedział w końcu. — Uch, zaczynało się na... uch, może M, uch? Albo N, uch? Uch, Eleanor nazywała ją... uch, nie, to nie to, uch.

Westchnął, dłonie opadły na kolana, wyczerpane nieudaną próbą.

— Uch, przepraszam, Persephone, uch — powiedział. — Uch, pamięć to zdradliwa rzecz, uch. Uch, ale może, uch, gdzieś są jakieś zapiski, uch? Uch, Eleanor prowadziła dzienniki, uch, zanim jeszcze, uch, zachorowała, uch.

Persephone siedziała nieruchomo, jej serce zabiło mocniej, ale jej twarz pozostała niezmieniona, zachowując ten spokój, który był jej tarczą od lat. Dzienniki babci. Zapiski, które mogły zawierać odpowiedzi, lub więcej pytań, lub coś, czego jeszcze nie potrafiła sobie wyobrazić.

— Gdzie są te dzienniki? — zapytała, i tym razem nie ukrywała zainteresowania, pozwalając, by nuta pilności wniknęła w jej głos.

Everett wskazał ręką w stronę korytarza prowadzącego do sypialni.

— Uch, w szafie, uch — powiedział. — Uch, na górnej półce, uch. Uch, w starym walizkowym pudełku, uch, zielonym, uch. Uch, klucz jest w szufladzie nocnej, uch, tej po lewej stronie łóżka, uch.

Persephone wstała, jej ruchy były zmierzone, kontrolowane, ale w jej oczach płonęło coś, co przypominało determinację, lub może nadzieję, że wśród zapomnianych stron znajdzie coś, co pomoże jej zrozumieć to, czego nie potrafiła nazwać.

— Zaraz wracam — powiedziała, i jej głos brzmiał pewniej, niż się czuła.

Skierowała się ku korytarzowi, jej kroki były ciche na podłodze wyłożonej starym parkietem, który skrzypiał tylko w niektórych miejscach, jak gdyby pamiętał, które kroki należały do domu, a które były intruzami. Światło w korytarzu było przygaszone, słońce zachodziło już za oknami, rzucając długie cienie, które wydawały się poruszać własnym życiem.

Szafka w sypialni była stara, drewniana, z lustrzanymi drzwiami, w których Persephone dostrzegła swoje odbicie — biała bluzkę, granatowe spodnie, włosy upięte w staranny kok, twarz, która zachowała spokój mimo wewnętrznego niepokoju. Otworzyła drzwiczki, ujawniając półki wypełnione starymi swetrami Everetta, zapachami naftaliny i czegoś słodkawego, co przypominało jej perfumy babci, te same, których Eleanor używała przez lata, zanim zapomnienie zatarło nawet ten nawyk.

Na górnej półce, dokładnie tam, gdzie powiedział dziadek, stało zielone pudełko w kształcie walizki, z metalowymi klamrami i skórzaną rączką, która była już popękana od lat używania. Persephone sięgnęła po nie, czując ciężar — nie tylko fizyczny, ale coś więcej, coś, co wydawało się wibrować w powietrzu wokół tego przedmiotu.

Zeszła z pudełkiem, zamykając za sobą drzwiczki szafy. W szufladzie nocnej znalazła klucz — mały, mosiężny, z ząbkowym brzegiem, który pasował do kłódki na pudełku. Wróciła do salonu, gdzie Everett wciąż siedział w swoim fotelu, z zamkniętymi oczami, jak gdyby zdrzemnął się podczas jej nieobecności.

— Dziadku — powiedziała cicho, nie chcąc go zaskoczyć.

Otworzył oczy, jego spojrzenie było na chwilę rozproszone, jak gdyby wracało z daleka, z miejsca, do którego umysł podróżuje, gdy ciało odpoczywa.

— Uch, znalazłaś, uch — powiedział, kiwając głową w stronę pudełka. — Uch, klucz też, uch. Uch, dobrze, dobrze.

Persephone usiadła z powrotem na sofie, stawiając pudełko na kolanach. Klucz włożyła do kłódki, wyczuwając opór metalu, a potem lekkie kliknięcie, gdy mechanizm ustąpił. Otworzyła pudełko.

Wewnątrz leżały dzienniki — kilkanaście zeszytów w różnych kolorach okładek, od bladego różu po ciemny brąz, i jeden, najstarszy, z okładką z wyblakłego błękitu, z którego wystawały żółte kartki pokryte drobnym, starannym pismem. Obok dzienników leżała koperta, brązowa, niezaadresowana, z zamknięciem na sznurek.

Persephone sięgnęła po najstarszy dziennik, ten z niebieską okładką. Otworzyła go na pierwszej stronie, gdzie wypisana była data — 14 marca 1962 roku — i imię: Eleanor Whitmore, późniejsza Eleanor Goddess, jej babcia.

— Uch, czytaj, uch — powiedział Everett, jego głos brzmiał z daleka, jak gdyby docierał z innego pokoju, innego czasu. — Uch, może znajdziesz, uch, to czego szukasz, uch.

Persephone zaczęła czytać, jej oczy przesuwały się po wierszach pisma, które było jednocześnie znajome i obce — charakter pisma babci, ten sam, który widywała na karteczkach przyklejanych do lodówki, na listach z życzeniami urodzinowymi, na receptach lekarskich zostawianych na stoliku w przedpokoju.

Pierwsze wpisy były proste, opisywały codzienne życie — pracę w bibliotece, spotkania z przyjaciółmi, pierwsze randki z mężczyzną, którego Persephone nie rozpoznała z imienia, dopóki nie natrafiła na wzmiankę o „Everett, ten z czerwonymi włosami, który tak dziwnie się śmieje". Uśmiechnęła się nieznacznie, wyobrażając sobie dziadka z czerwonymi włosami, młodszego, śmiejącego się inaczej niż teraz, gdy jego śmiech był przerywany kaszlem i krótkimi oddechami.

Przewracała strony, przeskakując lata — 1965, 1968, 1972 — aż dotarła do 1974 roku, do wpisu, który wyróżniał się od reszty. Był dłuższy, napisany nerwowym pismem, które różniło się od zwykłej staranności babci.

„Spotkałam ją dzisiaj" — czytała Persephone, jej głos wewnętrzny odczytując słowa, które wydawały się drżeć na stronie. — „Marię. Mówi, że widzi rzeczy. Że zwierzęta widzą więcej niż my. Że mój Van — wtedy jeszcze szczeniak, ten, którego dostałam od Everett na urodziny — że Van widzi go. Te rzeczy, które ja tylko czuję. Które czuję, gdy wchodzę do pewnych pokoi, gdy przechodzę obok pewnych miejsc. Maria mówi, że to nie jest wyobraźnia. Że to prawdziwe. I że Van to wie. Że wszystkie psy to wiedzą."

Persephone odłożyła dziennik na kolana, jej dłonie drżały nieznacznie, gdy sięgała po filiżankę herbaty, która była już zimna. Wypiła łyk, czując smak maliny, który był teraz cierpki, nieprzyjemny, jak gdyby herbata uległa fermentacji w czasie, gdy czytała.

— Uch, znalazłaś coś, uch — powiedział Everett, i w jego głosie nie było pytania, tylko stwierdzenie, jak gdyby widział coś w jej twarzy, coś, co rozpoznał z własnego doświadczenia.

— Babcia znała kobietę — powiedziała Persephone, jej głos był cichy, niemal szeptem. — Kogoś, kto mówił, że zwierzęta widzą rzeczy, których my nie widzimy. Że psy to wiedzą. To było w 1974 roku. Zanim jeszcze urodziła się mama.

Everett pokiwał głową, ten sam rytmiczny ruch, ale teraz wydawał się wolniejszy, cięższy, jak gdyby każde kiwnięcie wymagało większego wysiłku.

— Uch, pamiętam, uch — powiedział. — Uch, Maria, uch, tak się chyba nazywała, uch. Uch, Eleanor przyjaźniła się z nią, uch, zanim jeszcze się ożeniłem, uch. Uch, potem się pokłóciły, uch, nie wiem dlaczego, uch. Uch, i już się nie widywały, uch.

Persephone słuchała, jej umysł rejestrował każde słowo, układając je w wzorzec, który zaczynał nabierać kształtu. Maria. Przyjaciółka babci. Ktoś, kto wiedział o zwierzętach, o tym, co widzą. Ktoś, z kim babcia się pokłóciła, zanim jeszcze wyszła za mąż za Everetta.

— Czy istnieje sposób, żeby ją znaleźć? — zapytała, i tym razem nie kryła pilności w swoim głosie. — Ta Maria. Może ona wie, dlaczego Dragon się tak zachowuje. Może to ma związek z tym, co babcia widziała. Z tym, o czym ostrzegała.

Everett wzruszył ramionami, ten sam gest bezradności i potwierdzenia.

— Uch, nie wiem, uch — powiedział. — Uch, minęło tyle lat, uch. Uch, może gdzieś są jakieś adresy, uch, w tych dziennikach, uch. Uch, albo w innych rzeczach Eleanor, uch.

Wskazał ręką w stronę pudełka, które Persephone trzymała na kolanach.

— Uch, tam jest jeszcze koperta, uch — dodał. — Uch, nie wiem, co w niej jest, uch. Uch, Eleanor kazała mi ją schować, uch, zanim jeszcze, uch, trafiła do Złotej Jesieni, uch. Uch, powiedziała, że to dla ciebie, uch, ale dopiero wtedy, uch, gdy będziesz gotowa, uch.

Persephone spojrzała na kopertę, którą wcześniej zauważyła w pudełku, ale odłożyła na później, pochłonięta dziennikami. Teraz sięgnęła po nią, czując, jak papier jest cienki, niemal przezroczysty od czasu, jak szkło, przez które widzi się świat zniekształcony, ale jednak widzi.

Koperta nie była zaklejona. Persephone otworzyła ją, wyciągając kartkę, która była w środku — pojedyncza, żółta od czasu, zapisana charakterystycznym pismem babci, tym samym, które widziała w dziennikach, ale teraz wydawało się bardziej niepewne, jak gdyby ręka, która je pisała, drżała nie tylko od wieku, ale od czegoś jeszcze.

„Persephone" — zaczynała się wiadomość, bez zwrotu grzecznościowego, bez wstępu, jak gdyby czas był zbyt cenny, by go marnować na formalności. — „Jeśli to czytasz, znaczy to, że już widzisz. To, czego nie widzą inni. To, co widzą psy, koty, wszystkie stworzenia, które nie zbudowały sobie klatek z słów i nazw. Nie szukaj tego w weterynarzach, nie szukaj w lekarzach, nie szukaj tam, gdzie szukają ci, którzy boją się prawdy. Idź do Marii. Ona jeszcze żyje, wiem to, czuję to, tak jak czuję, że ty to czytasz. Znajdziesz ją tam, gdzie zawsze była — tam, gdzie słychać szczekanie psów, które nikt nie trzyma. Nie mój Everettowi. Chroń go. On nie wie, nigdy nie wiedział, i niech tak zostanie. Bądź bezpieczna. Eleanor."

Persephone przeczytała list trzy razy, każde słowo wypowiadając w myślach, jak gdyby powtórzenie mogło zmienić ich znaczenie, uczynić je bardziej zrozumiałymi, lub mniej przerażającymi. „Tam, gdzie słychać szczekanie psów, które nikt nie trzyma." „Nie mój Everettowi." „On nie wie, nigdy nie wiedział."

— Dziadku — powiedziała, podnosząc wzrok z listu, i w jej głosie była teraz nuta czegoś, co przypominało determinację, lub może konieczność, której nie mogła uniknąć. — Czy babcia kiedykolwiek wspominała miejsce, gdzie słychać szczekiwanie psów? Takie, których nikt nie trzyma?

Everett otworzył oczy, które zdawały się przez moment nie dostrzegać jej, patrząc w przestrzeń, gdzie widoczne były tylko wspomnienia. Potem skupiły się na niej, i w nich pojawiło się coś, co przypominało zaskoczenie, lub może rozpoznanie czegoś, co myślał, że już dawno zapomniał.

— Uch, to dziwne pytanie, uch — powiedział w końcu, jego głos brzmiał wolniej niż zwykle, jak gdyby każde słowo wymagało przebycia większej odległości niż zazwyczaj. — Uch, ale tak, uch, chyba tak, uch. Uch, było takie miejsce, uch, gdzie Eleanor chodziła, uch, gdy była młodsza, uch. Uch, przed naszym ślubem, uch. Uch, mówiła, że tam słyszy psy, uch, ale nigdy ich nie widziałam, uch. Uch, myślałem, że to jakaś gra, uch, albo metafory, uch, wie, jak kobiety mają, uch.

Persephone słuchała, każde słowie układając się w jej umyśle w wzorzec, który zaczynał nabierać kształtu, jak mozaika, z której dopiero teraz zaczynała widzieć obraz.

— Gdzie to było? — zapytała, i tym razem nie kryła pilności w swoim głosie. — To miejsce. Gdzie babcia słyszała psy.

Everett zmarszczył brwi, jego dłoń powędrowała znowu do brody, ten sam gest, który towarzyszył każdej próbie przypomnienia sobie czegoś ukrytego głęboko w pamięci, w tym miejscu, gdzie wspomnienia mieszały się z zapomnieniem, gdzie prawda i wyobraźnia splatały się w splątaną nić, której końca nie można było znaleźć.

— Uch, było to gdzieś na obrzeżach miasta, uch — powiedział w końcu, jego głos brzmiał daleko, jak gdyby docierał z miejsca, do którego sam nie potrafił dotrzeć. — Uch, stary teren, uch, gdzie kiedyś były fabryki, uch. Uch, Eleanor mówiła, że tam, uch, za starym murem, uch, słychać szczekiwanie, uch. Uch, ale nigdy nie chciała, uch, żebym tam z nią chodził, uch. Uch, mówiła, że to jej miejsce, uch, że ja nie zrozumiem, uch.

Persephone słuchała, każde słowie układając się w jej umyśle w wzorzec, który zaczynał nabierać kształtu, jak mozaika, z której dopiero teraz zaczynała widzieć obraz — obraz, który był jednocześnie przerażający i nieodparty, jak otwarte drzwi do pokoju, o którego istnieniu nie wiedziała, ale który zawsze był tam, za ścianą jej zwykłego życia.

— Dziadku kochany — powiedziała, i w jej głosie była teraz nuta czegoś, co przypominało determinację, lub może konieczność, której nie mogła uniknąć. — Muszę tam pojechać. Do tego miejsca. Gdzie babcia słyszała psy.

Everett spojrzał na nią, jego małe oczy, głęboko osadzone w gąszczu zmarszczek i siwego zarostu, wydawały się widzieć coś więcej niż tylko jej twarz — widzieć ją samą, jej potrzebę, jej strach, jej determinację, która była silniejsza niż wszystko inne.

— Uch, wiem, uch — powiedział w końcu, i w jego głosie nie było próby odwiedzenia jej, nie było ostrzeżenia, tylko akceptacja, jak gdyby widział to samo, co ona, ten sam obraz, który kształtował się w jej umyśle. — Uch, musisz, uch. Uch, tak jak Eleanor, uch, musiała, uch.

Persephone pokiwała głową, jej dłoń zacisnęła się na zielonym pudełku, na dziennikach, na kopercie, która zawierała słowa babci, jej ostatnie słowa skierowane do niej, do tej chwili, do tego wyboru, który teraz stał przed nią.

— Wrócę tu — powiedziała, i jej głos brzmiał pewniej, niż się czuła, pewniej, niż miała prawo się czuć. — Znajdę to miejsce. I dowiem się, co babcia wiedziała. Co Dragon widzi.

Everett pokiwał głową, ten sam rytmiczny ruch, który odmierzał czas nie godzinami, lecz życiami, dekadami, tym, co było, i tym, co miało nadejść.

— Uch, bądź bezpieczna, Persephone, uch — powiedział, i te słowa, powtórzone po raz kolejny, zabrzmiały inaczej teraz, nie jak powitanie, lecz jak pożegnanie, jak błogosławieństwo wysyłane w drogę, jak zaklęcie ochronne rzucane na tych, którzy wybierają się w miejsca, gdzie światło nie dociera.

Persephone wstała, trzymając pudełko w rękach. Jej wzrok spotkał się ze spojrzeniem dziadka, tymi małymi oczami, głęboko osadzonymi w gąszczu zmarszczek i siwego zarostu, i w nich zobaczyła coś, co przypominało smutek, ale też dumę, lub może po prostu akceptację — akceptację tego, że jego wnuczka wybierała tę samą drogę, którą kiedyś wybrała jego żona, drogę, która prowadziła w nieznane, w strach, w prawdę, która była jednocześnie wyzwoleniem i przekleństwem.

Wyszła z mieszkania, przechodząc przez przedpokój, gdzie na wieszaku wisiała apaszka babci, przez bramę prowadzącą na wewnętrzne podwórze, gdzie stare lipy rzucały cień na brukowaną nawierzchnię, przez bramę na ulicę, gdzie zapadał zmierzch, a pierwsze latarnie zaczynały się zapalać, jedna po drugiej, jak światła w teatrze, który przygotowywał się do przedstawienia, do spektaklu, w którym ona miała odgrywać główną rolę, bez wiedzy, jak się kończy, lub nawet jak się zaczyna.

Wsiadła do autobusu, który miał ją zabrać z powrotem do domu, trzymając pudełko na kolanach, czując jego ciężar, nie tylko fizyczny, ale coś więcej, coś, co wibrowało w powietrzu wokół niego, wokół niej, wokół tego wyboru, który już podjęła, tej drogi, której już nie mogła opuścić.

Patrzyła przez okno autobusu, na mijające ulice, domy, ludzi, którzy wracali do swoich domów, do swoich życiów, do swoich zwykłych trosk i radości, nieświadomi tego, co ona właśnie odkryła, tego, co wiedziała jej babcia, to, co widział jej pies, to, co czekało na nią, gdzieś tam, za starym murem, gdzie słychać szczekiwanie psów, których nikt nie trzyma.

I właśnie wtedy, gdy autobus zatrzymał się na czerwonym świetle, a zmierzch przechodził w noc, Persephone dostrzegła coś, co sprawiło, że jej serce zabiło mocniej, szybciej, jak gdyby próbowało uciec z piersi, uciec przed tym, co właśnie zobaczyła.

Na przystanku, w świetle latarni, stał mężczyzna. Wysoki, ubrany w ciemny płaszcz, z kapturem głęboko naciągniętym na głowę, tak że twarz pozostawała ukryta w cieniu. Ale to nie jego obecność sprawiła, że Persephone poczuła ten chłód, ten paraliżujący strach, który rozlał się w jej żyłach jak lodowata woda.

To był jego pies. Siedzący u jego stóp, duży, czarny, z oczami, które — choć były oddalone, choć światło było słabe — Persephone mogłaby przysiąc, że patrzyły prosto na nią. Nie przez okno autobusu. Nie na nią jako pasażerkę, jako przypadkową obserwatorkę. Na nią. Na Persephone. Jakby ją rozpoznały. Jakby czekały.

Światło zmieniło się na zielone. Autobus ruszył, powoli, a potem szybciej, i mężczyzna z psem zniknęli za oknem, połknięci przez noc, przez mrok, przez zwykłość ulic, które Persephone znała od lat, a które teraz wydawały się obce, niebezpieczne, pełne oczu, które widziały to, czego ona nie mogła dostrzec.

Siedziała w autobusie, trzymając pudełko z dziennikami babci, z jej ostatnim listem, z kluczem do czegoś, czego jeszcze nie rozumiała. I wiedziała — nie rozumiała jeszcze jak, ani dlaczego, ale wiedziała z całą pewnością, która wypełniła ją od środka jak lodowata woda — że mężczyzna z psem nie był przypadkowy. Że czekał na nią. Że Dragon, jej Van, jej babcia, wszyscy — wszyscy widzieli coś, czego ona dopiero zaczynała dostrzegać.

I że „bądź bezpieczna" nie było tylko życzeniem, ostrzeżeniem, przypadkowym słowem wypowiedzianym przez umysł pogubiony w demencji. To było zdanie. Warunek. Cena, którą musiała zapłacić za to, czego szukała.

Autobus zatrzymał się na jej przystanku. Persephone wstała, trzymając pudełko mocniej, niż było to konieczne, czując, jak krawędzie wbijają się w dłonie, zostawiając ślady, które będą pamiątką tej podróży długo po tym, jak ślady znikną z skóry.

Wysiadła na chodnik, w noc, w chłód, w mrok, który wydawał się gęstszy, niż powinien być, jak gdyby coś go wypełniało, jak gdyby coś w nim czekało, obserwowało, liczyło kroki, które stawiała, oddechy, które brała, myśli, które krążyły w jej umyśle jak ptaki w klatce, szukając wyjścia, szukając światła.

Podeszła do skrzyżowania, gdzie miała czekać na kolejny autobus, ten, który zabierze ją do domu, do Dragona, do miejsca, które było jej schronieniem, jej twierdzą, jej klatką. I właśnie wtedy, gdy stała na chodniku, w świetle latarni, które rzucało długi cień na asfalt, usłyszała to.

Szczekiwanie.

Pojedyncze, ostre, przenikliwe. Nie Dragona — wiedziałaby głos swojego psa wśród tysiąca innych. To był inny głos, głębszy, starszy, jak gdyby dobiegał z większej głębokości, z miejsca, które leżało pod powierzchnią zwykłego świata, pod warstwą asfaltu i betonu i codzienności.

Szczekiwanie zamarło. Nastąpiła cisza, ciężka, gęsta, jak gdyby powietrze samo stało się cieczą, w której trudno było oddychać. Persephone stała nieruchomo, jej serce biło mocno, głośno, jak gdyby próbowało uciec z piersi, uciec przed tym, co właśnie usłyszała, przed tym, co wiedziała, że usłyszy, od momentu, gdy Dragon zaczął szczekać w nocy.

I wtedy, w tej ciszy, w tym oczekiwaniu, które wypełniało całą przestrzeń wokół niej, Persephone poczuła to. Dotyk. Lekki, ledwo wyczuwalny, na ramieniu.

Odwróciła się gwałtownie, pudełko niemal wypadło jej z rąk. Za nią stał mężczyzna. Ten sam, którego widziała na przystanku, w świetle latarni, z psem o oczach, które patrzyły prosto w jej duszę. Teraz, w blasku ulicznej lampy, mogła dostrzec więcej — jego płaszcz był ciemny, niemal czarny, z kapturem, który rzucał cień na twarz, ukrywając rysy w ciemności. Ale to nie była twarz, której szukała jej wzrokiem. To były ręce. Dłonie, które wystawały z rękawów płaszcza, białe, niemal przeźroczyste w świetle latarni, z palcami, które były zbyt długie, zbyt cienkie, jak gdyby nie należały do ciała, do którego były przyłączone.

— Przepraszam — powiedział, i jego głos był cichy, niemal szeptem, ale doskonale słyszalny w ciszy, która wypełniała ulicę. — Nie chciałem cię przestraszyć. Szukałam cię, Persephone. Twoja babcia mnie przysłała. Przed laty. Powiedziała, że przyjdziesz. Że będziesz gotowa. I że ja będę musiała cię zabrać do Marii.

Persephone stała nieruchomo, pudełko z dziennikami ciążące w jej rękach jak kotwica, jak balast, jak jedyna rzecz, która utrzymywała ją przy ziemi, w świecie, który właśnie zaczął się rozpadać, jak krajobraz widziany przez rozbitą szybę.

— Kim pani jest? — zapytała, i jej głos brzmiał cicho, niemal szeptem, jak gdyby głośniejsze słowa mogły rozproszyć ten moment, to spotkanie, to niemożliwe, które stało się rzeczywistością.

Mężczyzna — kobieta? — uśmiechnął się, lub coś, co mogło być uśmiechem, przemknęło przez cień na jej twarzy.

— Jestem tą, która słyszy — powiedziała, i w jej głosie pojawiła się nuta czegoś, co przypominało smutek, lub może tęsknotę. — Tak jak twoja babcia. Tak jak ty, Persephone, choć jeszcze nie wiesz, że potrafisz. Maria czeka. Powiedziała, że masz przyjść dzisiejszej nocy. Że Dragon cię przygotował. Że wszystko, co się działo, było tylko przygotowaniem.

Persephone stała na chodniku, w świetle latarni, z pudełkiem dzienników babci w rękach, z słowami tej nieznajomej w uszach, z obrazem Dragona, który szczekał w nocy, z pustym spojrzeniem babci, która patrzyła przez okno, z głosem dziadka, który powtarzał „bądź bezpieczna", jak mantrę, jak ostrzeżenie, jak ostatnie słowa przekazu.

I wiedziała, że nie ma wyboru. Że nigdy nie miała wyboru. Że wszystko, co się wydarzyło — Dragon, babcia, dzienniki, to spotkanie — było częścią czegoś większego, czegoś, co zaczęło się dawno temu, zanim się urodziła, i co prowadziło do tej chwili, do tego miejsca, do tej kobiety o długich palcach i cichym głosie, która miała ją zabrać do Marii.

— Dobrze — powiedziała, i jej głos brzmiał cicho, ale pewnie, z tą samą pewnością, z jaką mówiła do dziadka, do nauczycieli, do wszystkich, którzy kiedykolwiek próbowali jej powiedzieć, że nie da rady, że nie powinna, że lepiej zostać w miejscu, gdzie jest bezpieczna.

Bo teraz rozumiała, że bezpieczeństwo było iluzją. Że to, co ją otaczało — dom, szkoła, rodzina, zwykłe życie — było tylko powierzchnią, cienką warstwą lodu na głębokim jeziorze, pod którą coś się ruszało, coś czekało, coś, co teraz, w tej chwili, zaczynało się przebijać.

Kobieta uśmiechnęła się — ten sam nieokreślony wyraz, który mógł być uśmiechem — i wskazała ręką w stronę zaparkowanego przy chodniku samochodu, starego, ciemnego kombi, którego Persephone nie zauważyła wcześniej.

— Droga nie jest długa — powiedziała kobieta. — Ale jest ciemna. Maria powiedziała, że masz przeczytać jedną rzecz, zanim tam dotrzemy. Z ostatniego dziennika. Strona sto czterdziesta siedem. Powiedziała, że tam znajdziesz to, czego szukasz. Albo to, co powinnaś znaleźć.

Persephone otworzyła pudełko, wyciągając ostatni dziennik — ten z ciemnobrązową okładką, z datą 2019 roku wyrytą długopisem na grzbiecie. Przewróciła strony, licząc, aż dotarła do stu czterdziestej siódmej.

Data wpisu była z trzy miesiące przed tym, jak Eleanor trafiła do Złotej Jesieni. Pismo było bardziej niepewne niż we wcześniejszych dziennikach, litery drżały, niektóre słowa były przekreślone i napisane na nowo, jak gdyby myśl, która je formowała, uciekała, zanim mogła zostać ujęta.